Articles(ኣሕተምቲ ሕድሪ)

ተደጐል

2014-09-18 | ኤፍረም ሃብተጽዮን

ተደጐል

ጥበብ፡ ተውህቦ ድዩ ብትምህርቲ''ዩ ዝጥረ?'''' ንነዊሕ እዋን ዘካተዐ ኣርእስቲ እዩ። ሓደ ናይ ስነ-ቋንቋ ምሁር፡ ''''ብዘይቀልዓለም እቲ 95 ሚእታዊት ተውህቦ እዩ። እቲ ዝተረፈ ሓሙሽተ ሚእታዊት ከኣ ነቲ ተውህቦ ከተንጸባርቕ እትመሃሮ እዩ፡'''' ይብል።
ኣብ ዳሕረዋይ ገበር መጽሓፍ ተደጐል ቀሪቡ ዘሎ፡ ብዛዕባ ደራሲ ዝገልጽ ሓጺር ሓበሬታ፡ ነዛ ሕቶ ዳግም ክሓስበላ ደሪኹኒ። ኣብታ ብማሕሙድ ኢብራሂም ተደሪሳ፡ ኣብ 2014 ብኣሕተምቲ ሕድሪ ዝተሓትመት መጽሓፍ ቀሪቡ ዘሎ ጽባቐ ኣዘናትዋ፡ ሓይሊ ኣገላልጻ. . .፡ ንሓይሊ ''''ተውህቦ!'''' ዝገልጽ ኮይኑ ረኺበዮ። ደራሲ፡ ነቲ ጽሒፉሉ ዘሎ ቋንቋ ትግርኛ፡ ወዲ 15 ዓመት ምስ ኮነ ዝተላለዮ እዩ። ኣብቲ መጽሓፍ ዘሎ፡ ስእለ-ኣእምሮ ዝፈጥር ጽባቐን ጽፈት ኣገላልጻን ኸኣ እንታይ እዋን መሊኹዎ የብል። ''''ሓንቲ ስእሊ ሽሕ ቃላት ትዛረብ!'''' ዝብል ፍሉጥ ብሂል ሞያ ጋዜጠኝነት ኣሎ። ኣብ መጽሓፍ ተደጐል ከኣ ቃላት ስእሊ ምዃኖም ዘእምን ስእላዊ ገለጻ ቋንቋ ተንጸባሪቑ ይርከብ። ነዚ ሓይሊ ዘንበበ፡ ተመራማሪ ታሪኽን ዓቢ ደራሲን ኣለምሰገድ ተስፋይ፡ ምስቲ ኣብ 20 ዓመቱ ምስ ቋንቋ እንግሊዝ ተላልዩ ኣገዳሲ ኣበርክቶ ዝገበረሉ ፖላንዳዊ ጆሴፍ ኮንራድ እዩ ኣመሳሲልዎ Read More...

ባሕሪ ኣብ ጭልፋ

2017-08-25 | ደጀን ኪዳነ

ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚ፡ ታሪኽ ብረታዊ ቃልሲና ይዝንቶ ከም ዘየሎን ሰብ ታሪኽ ብዝተኻእለ መጠን ንኽጽሕፉ ክተባብዑ ከም ዘለዎምን ይግለጽ’ዩ። ብመጀመርታ ክንሓቶ ዘለና ሕቶ፡ ንምዃኑኸ ታሪኽ ብረታዊ ቃልስና ኣይዝንተውን ድዩ ዘሎ? ኣብ ዓምድታት ማህደር ጀጋኑ፡ ብመንገዲ ቲቪ ኤረ ከምኡ’ውን ኣብ ናይ ሬድዮ መደባት ዝቐርቡን ኣብ ቀጻሊ ዝሕተሙ ዘለዉ መጽሓፍትን ብዙሕ ዛንታታት ይዝንቶ’ዩ። ካብዚ ብዝሒ ዛንታታት ክንደይ’ዩ ኣብ ኣእምሮ ብዙሓት ኣንበብቲ ጦብላሕታ ዝፈጠረ? ኢልና ክንሓትት ኣድላዪ እዩ። ብዘይካ ውሑዳት ድርሰታት፡ እቲ ዝበዝሐ ጽሑፍ ጽልዋኡ ኣብ ኣንበብቲ ከምቲ ክዀኖ ዝግባኦ’ዩ ክንብል ኣይንኽእልን። ስለዚ፡ ዑምቀት ዘለዎ፡ ብመለክዒ ስነ-ጽሑፍ ላዕላዋይ ደረጃ ዝሓዘ ጽሑፋት ምድላው ኣዝዩ ኣገዳሲ’ዩ። Read More...